CHÂN DUNG NGƯỜI CŨ.
-11 đoản khúc-
1-
Ngoài kia bông tuyết vừa bay
Mùa đông ghé mắt trong này dạ tê
Loay hoay một kiểng hai quê
Một đời hai đoạn, một về hai đi
Chim chuyền hót gọi thiên di
Đường mây nẽo gió cố tri dặm trường
Áo người năm tháng khói sương
Cởi ra mặc lại quê hương đâu rồi
Nhìn ra bông tuyết trắng vôi
Lòng như giọt nước reo sôi hóa mềm
Phải chi đời nhẹ cánh chim
Nắng phương đoài cõng về tìm phương đông
Phải chi cách mỗi dòng sông
Nam phương lên tiếng hỡi lòng bắc phương
Chừ đây bóng nhạn trùng dương
Ngoảnh đầu bến mẹ tang thương đã từng
Mùa đông chợt phố hóa rừng
Ngậm ngùi đếm tuổi trên từng lá khô
Ngậm ngùi đếm bóng mơ hồ
Tuyết bay tuyết đậu lên mồ lập đông.
Bây chừ đâu cũng hư không
Thì thôi cổ tích xin bồng bềnh trôi...
2-
Ngày em vàng áo cúc hoa
Mùa xuân đỏ mặt vén tà khuê nhi
Một trăm con én dậy thì
Vụt bay đắm đuối nhu mì tiểu thơ
Ngày em nhắm mắt dại khờ
Đưa tay người nắm một giờ ba năm
Mây trôi lên đỉnh thiên cầm
Em trôi lên ngọn hương trầm tình quân
Trống vang lên giục phong thần
Ngoài kia lửa trận khói rần rật bay
Người đi ra khỏi vòng tay
Vào vòng sinh tử trùng vây khó về
Mùa thu gió thổi bề bề
Tóc xanh ướt ngọn dầm dề mắt xanh
Thương môi ngậm khóc không thành
Người đi kẻ ở khó đành buông nhau
Thì thôi hẹn một ngàn sau
Trăm năm như giấc mộng đầu thanh xuân
Nắm tay lỏng lẻo tần ngần
Tiếng còi xe giục một gần mấy xa.
Thì thôi đứa vượt phong ba
Thì thôi đứa nợ sân ga chuyến tàu
Chào nhau lần cuối gục đầu
Áo xanh một vệt sẩm bầu ngực non.
3-
Xưa thời một gã mộng du
Đi theo tiếng hạc đêm phù phiếm reo
Chơi vơi sương khói đỉnh đèo
Xuôi nam ngược bắc hồn treo lưng chừng
Áo thư sinh mỏng qua rừng
Chùm hoa dại cũng mộng bừng giai nhân
Sơn khê đỏ lửa tê rần
Cơn say khí đoản khuỵu chân sông hồ
Ngó trời buông giọng thơ khô
Tiếng như vỡ vạc nấm mồ chôn trăng
Đưa tang một lũ sao băng
Đêm rơi lần lượt siêu thăng cuối trời
Một đi là trả nợ đời
Không về là trót theo người xuân thu
Cha tròng cho kiếp thất phu
Mẹ thêm tay võng lời ru "gập ghềnh"
Trần vai gánh một gánh tình
Mặc ai đỏ mắt đăng trình lặng câm
Non ngàn đôi bữa khóc thầm
Thương con chim sáo qua nhầm bến sông
Mai này biết có về không
Con đò ảo vọng tấm lòng họ Kinh.
Thôi em, duyên đã vô tình
Quay lưng trơ dấu ấn nghìn năm sau.
4-
Trên đầu ngọn súng khói bay
Bạn bè mấy đứa vỗ tay cười xòa
Con chim té cứt đầy hoa
Hoa rơi đạn lạc chim sa bụi hồng
Tụi mình một lũ ăn lông
Một bầy ở lỗ, một dòng man di
Sử kinh gác lại, bỏ thi
Nghe thủ thỉ núi, nghe thì thầm sông
Về đây chung chén rượu nồng
Rừng xanh máu đỏ tang bồng với nhau
Đêm say thét vỡ khe sâu
Gác chân lên mộng dãi dầu thịt xương
Đêm hoang, mang mễnh kêu sương
Bọn mình dại dột mán mường gọi mưa
Đêm rừng nghe kể tích xưa
Mê Lương Sơn Bạc thuở chưa quy hàng
Mê người mở đất Nguyễn Hoàng
Qua sông Gianh luận hai đàng ngoài trong
Ơ hơ, tráng sĩ mũi lòng
Ngậm ngùi thương gánh chiếu gon Tây hồ
Ba đời một mớ xương khô
Họ tên trôi dạt mả mồ thất tung
Đêm trôi từng phía vô cùng
Buồn vui chi cũng tương phùng một mai
Thì thôi chén rượu bi hài
Mời nhau sống chết thời trai trẻ này.
5-
Rượu này trăm chén lục lâm
Qua tay thảo khấu xin lầm lì say
Lòng chiều nắng hạ mây bay
Có chăng giữa cõi lưu đày bâng quơ
Tầm Dương thả nốt câu thơ
Rồi mai xếp giáp trở cờ mặc nhau
Mươi năm chung cuộc lâu mau
Mà hào khí ấy bạc màu thủy chung
Cánh bằng tủi phận lao lung
Tiếng chim hót khản lên trùng điệp đau
Bây giờ cũng chốn rừng sâu
Mà đành giun dế khóc bầu càn khôn
Áo tù xám cửa ngọ môn
Xanh con mắt đói, trắng hồn nam kha
"Bao giờ chết bảy còn ba
Chết hai còn một mới ra thái bình"
Thưa em, Kiều đã bán mình
Gieo duyên Từ Hải lụy tình diệt thân
Thưa em, người đã phong trần
Thì thôi danh tướng giai nhân làm gì
Thì thôi ngọn cỏ xanh rì
Cứ non nấm đất chờ chi bạc đầu.
6-
Nhớ người nhớ cả trăng xưa
Em và trăng vẫn mọc vừa phố nghiêng
Đêm trêu chi mộng bưng biền
Một lưng tóc ấy, một miền trăng kia
Có từng cô độc rừng khuya
Mới thương mắt thú vằn tia hận thù
Trời thương xuống trận mưa mù
Con beo phá cũi, gã tù bẻ gông
Đường về xứ mẹ biển đông
Gai đâm phần xác, phần hồn chịu đau
Đường về người cũ trăng nhàu
Chưa qua mười sáu đã màu hạ ngươn
Đêm rừng đá thở hơi sương
Tiếng nai ngẫu hứng vô thường run khan
Đời hơn nhau một lá gan
Trong cô quạnh chợt cơ man yếu hèn
Cơn mơ bếp lửa ngọn đèn
Mà thương mỗi bước "Dế Mèn Phiêu Lưu"
Đường về hun hút nam chiêu
Băn khoăn phía đó mấy chiều ngựa xe
Đường về cách trở sơn khê
Chân in dấu cỏ bốn bề lạ quen
Đường về yếm nhạc leng keng
Tiếng chuông thổ mộ vừa chen tiếng rừng
Bật cười chim khách hót mừng
Vỗ tay chiều muộn trăng lừng khừng lên
Thì thôi nghĩa trả ơn đền
Lạy rừng, lạy núi, lạy cơn mưa dầm
Thì thôi dẫu đã hết rằm
Mời em trải chiếu cùng nằm dưới trăng.
7-
Đêm loang loáng phố bảy màu
Đôi chân thị xã đèn dầu lạc trôi
Tối hù dáng đá mẹ ngồi
Bóng vênh như thể hóa vôi tự chiều
Dắt tay người chốn dập dìu
Tháng mười ướt gót Thúy Kiều nhà quê
Mưa lên ngói vỡ ê chề
Chỉ hàng trụ điện hả hê đứng cười
Che đầu một nụ hôn tươi
Tóc em bồ kết vẫn thời xa xưa
Vẫn thời con gái đi mưa
Cách nhau lần áo vẫn chưa động lòng
Đêm ngồi quán vắng bỏ không
Mỗi tên mỗi xị đèo bòng con khô
Đêm che cặp mắt giang hồ
Thấy đâu để đó, tri hô mặc người
Buồn vui cũng một nụ cười
Khác nhau ở khóe miệng vơi hay đầy
Đêm đè dưới cội me tây
Nghe dơi hành lạc lá bay đầy trời
Người xưa quên thói chào mời
Người nay cứ việc sống thời hồng hoang
Đêm về phố cũ điêu tàn
Muỗi bay ruồi đậu trên ngàn rêu phong
Gục đầu tháp cổ viễn thông
Chờ tin con nhạn nhớ sông gọi về
Thì thôi mộng đã vong thề
Lấy chi trăng mọc vân tề đêm nay
Thì thôi cạn một đêm say
Coi như tan tiệc sum vầy non sông.
8-
Ai đời chó sủa chủ nhà
Mùi hương áo cũ phong ba sạch rồi
Tam quan lót dép mà ngồi
Diều tha quạ mổ khách hồi hương đau
Biển xanh chưa kịp nương dâu
Sao con chình núi dập đầu chết tươi
Mới hay con sóng lòng người
Hung hăng hơn sóng vỡ trời đại dương
Xuống xuồng khỏa cánh chèo bươn
Nước nhăn mặt khóc tang thương quê nhà
Đèo cao xổ xuống rừng già
Chim quy chết đứng đám ma chim từ
Mới hay con thú lòng người
Dã man hơn thú sống đời sơn lâm
Mấy thằng đầu đội mây râm
Chiều sương biên giới ngậm tăm di hành
Nai lưng cõng vắt qua gành
E sau hết máu để dành chiến thương
Đi là mua cuộc tha phương
Thì thôi nhắm mắt rõ phường bội ân
Đi là bán mạng vong thân
Thì thôi núp bóng hồng trần vô luân.
9-
Tàu đi phố nhỏ tò vò
Tàu sang phố lớn đất to hơn trời
Còi tàu hú sáng đứt hơi
Cơn say dã chiến vội rời sân ga
Ngậm ngùi tạ tội ông cha
Người đương mang họ vô gia cư rồi
Chim xanh lụy tiếng chim mồi
Lồng son song mỏng đan bồi nan tre
Trời xanh kẹt cứng đầu hè
Còn đâu mây trắng về che cánh mềm
Ví bằng chăn ấm nệm êm
Đổi quên lấy nhớ một đêm thương hồ
Ví bằng uống nước chết khô
Đời người như nhánh san hô lên bờ
Thôi thì lỡ bộ sa cơ
Quệt con mắt ướt mẹ chờ em trông
Áo cơm trói nợ tang bồng
Thì thôi cung bẻ vừa lòng mũi tên.
10-
Thôi rồi, áo đỏ lên xe
Trời mưa ăn vạ, pháo xè xè đưa
Nụ cười bẹ cải muối dưa
Chung vui kẻ đón, người đưa chia buồn
Rằng đi chưa chắc đi luôn
Cớ chi ca cẩm chuồn chuồn đậu bay
Em lấy chồng, ai cũng hay
Tai trong song sắt, tin bay ngoài đường
Nửa đời o bế tam cương
Xe hoa chuyển bánh, ngũ thường vuột tay
Ngày em áo trắng qua đây
Gã nằm mơ thấy mây bay giữa đồng
Thấy con ngựa tía nhông nhông
Thấy người võng lọng giữa lồng lộng hoa
Mùa thu chở biển về nhà
Mùa thu khóc muối mặn tà áo xanh
Quạ bay còn tiếc đầu cành
Sóng tan để bọt quẩn quanh dã tràng
Mai này mỗi bước quan san
Nặng đôi mắt biếc buồn khan một người
Về đây đứng khóc ời ời
Mò trong đáy yếm đâu lời thề non
Về đây môi xóa nét son
Thử lời hẹn biển có còn tươi không
Thì thôi sắc vốn tự không
Em về tận lực yêu chồng để quên.
11-
Tưởng người tráng sĩ một đi
Thanh gươm yên ngựa mấy khi quay về
Nặng nề tay gái Yên Cơ
Đàn rung chi gió lạnh hề tiêu tiêu
Lâm thâm đất khách khinh cừu
Chiều mưa đã chín lần chiều ruột đau
Xa xa cổ độ dãi dầu
Lấy ai để mộng chuyến tàu về xuôi
Xa xa chiếc bóng rối nùi
Mang tơi đội nón mẹ ngồi chợ trưa
Chồng con nợ cũ vay xưa
Núi mòn non lở giờ chưa thấy người
Gánh rau đứng bóng mặt trời
Cùng nhau héo rũ giữa lời rêu rao
Vàng son chi nữa mà chào
Sử thi đã khép, tắt hào khí thôi
Trăm năm vừa cạn ly bôi
Thì thôi úp chén hạ hồi thiên thu.
(Còn tiếp)
HÙNG NGUYỄN
